Welk rijsmiddel kan je het beste gebruiken?

Er zijn diverse soorten rijsmiddelen op de markt. Wijnsteenpoeder, zuiveringszout, natriumbicarbonaat, baksoda, baking soda, etc. Je gebruikt rijsmiddelen om je baksels beter te laten rijzen. Regelmatig krijg ik de vraag wat het  precies is en welke je het beste kan gebruiken. De hoogste tijd om het op een rijtje te zetten.
 
Er zijn diverse rijsmiddelen op de markt, denk maar aan zuiveringszout, natriumbicarbonaat, baksoda of baking soda, wijnsteenzuur en (complete) bakpoeder.
 

Zuiveringszout (oftewel natriumbicarbonaat, baksoda of baking soda)

Zuiveringszout, natriumbicarbonaat, baksoda, baking soda, het is allemaal hetzelfde. Wanneer zuiveringszout in aanraking komt met zuren, zoals karnemelk, citroensap, cacao, azijn of yoghurt, ontstaan er gasbelletjes die je baksel luchtig maken. Zuiveringszout kan je daarom het beste gebruiken wanneer er een zuur ingrediënt in je baksel zit, anders is de kans aanwezig op een vieze smaak. 
Zuiveringszout heeft ook veel gezondheidsvoordelen. Het is licht basisch, gemiddeld rond de PH7 en er wordt gezegd dat zure afvalstoffen geneutraliseerd worden in ons bloed. Daarom wordt dit product, door mensen die met een gezonde levensstijl bezig zijn, zo met open armen ontvangen.
 

Wijnsteenbakpoeder

Wijnsteenzuur (E334) is een zout dat voorkomt in fruit, bijvoorbeeld druiven maar ook in bananen. Als het wijnsteenzuur uit bijvoorbeeld druiven reageert met de kalium in wijn dan ontstaat wijnsteen (E336). Het is eigenlijk een bijproduct voor het maken van wijn waarbij het wijnsteenzuur bezinkt en neerslaat als een wit poeder.
 
Wijnsteenbakpoeder is samengesteld uit zuiveringszout en wijnsteen. De wijnsteen in het wijnsteenbakpoeder reageert op het zuiveringszout, waardoor je geen zuur hoeft toe te voegen aan je baksel. 
Je kan wijnsteenbakpoeder vergelijken met (complete) bakpoeder omdat het ook een milder rijsmiddel is dan zuiveringszout en je hoeft geen zuur aan je baksel toe te voegen.
Veel mensen geven de voorkeur aan wijnsteenpoeder omdat hier geen gluten of stabilisator aan toegevoegd zijn in tegenstelling tot bakpoeder.
 

(Complete) bakpoeder

Bakpoeder is zuiveringszout met wijnsteenzuur of citroenzuur en een stabilisator zetmeel zoals bijvoorbeeld maïzena. Om die reden hoeft er geen zuur ingrediënt in je baksel te zitten. Het werkt minder goed dan zuiveringszout.
 
In een recept kun je wel wijnsteenbakpoeder en gewoon bakpoeder door elkaar vervangen.
 

Gist als rijsmiddel

Natuurlijke rijsmiddelen worden voornamelijk gebruikt voor het bakken van brood. Gisten zijn ééncellige organismen en behoren tot de schimmels. Gisten hebben voor hun groei altijd suiker nodig, bijvoorbeeld uit meel. Uit suiker produceren ze koolzuurgas. Je zou eventueel ook gist kunnen gebruiken voor zoete baksels. Het nadeel is alleen dat je enkele uren nodig hebt om het te laten rijzen in tegenstelling tot bakpoeder of zuiveringszout.     
 
Kortom, gebruik…
…bakpoeder of wijnsteenpoeder als er geen zuur in je baksel zit. Je kan dit voor elk baksel gebruiken.
…zuiveringszout (oftewel natriumbicarbonaat, baksoda of baking soda) als er zuur in je baksel zit.

 

Hoeveel moet je toevoegen?

Je hebt ongeveer 15 gram bakpoeder nodig voor 500 gram bloem of meel.
Bij te weinig rijsmiddel blijft het deeg plat. En bij een te grote hoeveelheid zorgt ervoor dat het deeg teveel uitzet en instort.